به گزارش سلامت نیوز به نقل از همشهری، زنگ خطر پیری جمعیت و کاهش موالید دیگر فقط از کشورهای سالخوردهای مثل ژاپن یا برخی کشورهای اروپایی شنیده نمیشود؛ ایران هم حالا به نقطهای رسیده که آمارش در سال گذشته به زیر 900هزار تولد رسیده است. 30اردیبهشت روز ملی جمعیت است و با اینکه سالهاست اقدامات مهمی در مسیر جوانی جمعیت برنامهریزی شده اما همچنان روند کاهشی نرخ باروری، افت آمار تولد و کوچکشدن جمعیت جوان ایران، یکی از مهمترین دغدغههای آینده کشور است.
جمعیت از جنگ هم مهمتر است
جمعیت و بحران روند کاهشی موالید از مهمترین مسائل راهبردی دنیاست و علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت هم به این روند نگرانکننده در ایران اشاره و عنوان میکند: «مسئله جمعیت حتی از جنگ فعلی هم اهمیت بیشتری دارد. ما در جنگ نظامی پیروز میشویم، اما برای پیروزی در جنگ کاهش جمعیت تردید داریم. یکی از دغدغههای اصلی رهبر شهید هم همواره همین بحث جمعیت بوده است.» البته بهگفته رئیسی اقدامات خوبی در این حوزه و موضوع فرهنگسازی انجام شده اما نکته مهم این است که برای آینده یک کشور، برای تداوم تولید، توسعه و قدرت و دسترسی به نیروی کار، خلاقیت و... جمعیت جوان و مولد ضرورت دارد و میتواند منجر به پیشرفت شود.
سقوط آرام تولدها
آمارهای رسمی، تصویری نگرانکننده از وضعیت جمعیت ایران ارائه میدهند. جمعیت کشور در سال۱۴۰۴ حدود ۸۶میلیون و ۵۶۴هزار نفر برآورد شده، اما آنچه نگرانیها را بیشتر میکند، کاهش شدید نرخ باروری است؛ شاخصی که در دهه ۶۰ حدود ۶.۵فرزند به ازای هر زن بود و حالا به حدود ۱.۳۵رسیده؛ عددی بسیار پایینتر از «نرخ جایگزینی جمعیت» که باید حداقل بین ۲.۱ تا ۲.۵ باشد. کاهش تولدها هم این روند را تأیید میکند. تعداد موالید از حدود یکمیلیون نفر در سالهای گذشته، در سال۱۴۰۳ به کمتر از ۹۸۰هزار تولد رسید و در سال۱۴۰۴ نیز به حدود ۸۹۲هزار تولد کاهش پیدا کرد؛ یعنی کشور با سرعت در حال ازدستدادن نیروی جوان آینده خود است.
چرا جوانی جمعیت مهم است؟
معاون بهداشت وزارت بهداشت تأکید میکند که کاهش جمعیت جوان فقط یک موضوع آماری نیست بلکه مسئلهای است که میتواند تمام ابعاد زندگی اجتماعی و اقتصادی کشور را تغییر دهد. بهگفته او، توسعه در کشورهای جوان سریعتر اتفاق میافتد اما آسیبهای کاهش جمعیت جوان جدی است و میتواند منجر به کاهش نیروی کار، کندترشدن رشد اقتصادی، افزایش هزینه نگهداری از سالمندان و هزینههای درمانی کشور شود.
هنوز فرصت داریم
البته ایران هنوز فرصت دارد. بهگفته معاون وزیر بهداشت، «پنجره جمعیتی» کشور همچنان نیمهباز است؛ یعنی هنوز بخش بزرگی از جمعیت -حدود ۷۰درصد- در سن کار و فعالیت قرار دارند. اغلب زوجهای ایرانی هم پس از ازدواج تمایل به فرزندآوری دارند و طبق پیمایش سال ۱۴۰۴، میانگین مطلوب فرزند در خانوادههای ایرانی ۲.۶فرزند بوده است. بیش از ۷۰ تا ۸۰درصد خانوادههای ایرانی هم تمایل دارند حداقل یک تا 2فرزند داشته باشند، اما مشکلات اقتصادی، اجتماعی و دشواریهای ازدواج موجب شده نرخ باروری کلی کشور کاهش پیدا کند. اما رئیسی تأکید میکند که این فرصت دائمی نیست.
سناریوی خوشبینانه
رئیسی به یک احتمال خوشبینانه درباره افزایش جمعیت جوان اشاره میکند و میگوید: اگر بتوانیم نرخ باروری را به بالای ۲.۵برسانیم، جمعیت کشور تا سال۱۴۳۰ به ۱۰۲میلیون نفر افزایش خواهد یافت. با این حال، واقعیت کنونی نشان میدهد که با وجود اقدامات انجامشده، هنوز موفق به معکوسکردن شیب نزولی جمعیت نشدهایم. او به خدمات خوب در حوزه درمان ناباروری هم اشاره و عنوان میکند: سال گذشته ۱۵هزار بارداری با روش مصنوعی انجام شد و چندقلوزایی هم داشتیم؛ بیش از ۱۸هزار دوقلو، یک مورد پنجقلو، ۲۹مورد چهارقلو و ۷۰۹مورد سهقلو.
برخورد جدی با سقط جنین
رئیسی از ثبت ۶۷هزار و ۴۰۵مورد سقط در کشور هم خبر میدهد و میگوید: ۷۷درصد این سقطها خودبهخودی، ۱۴درصد قانونی، ۳درصد عمدی و ۵درصد بارداری خارج از رحم بوده است. البته وزارت بهداشت با موضوع سقط جنین بسیار سرسختانه برخورد میکند.
نظر شما